كنگره بزرگداشت مقدس اردبيلى ( 1375 ش : قم و اردبيل )
12
مقالات كنگره محقق اردبيلى ( مقالات ) ( فارسى )
خصوص تعريف تعدى و حد آن مطلبى نياوردهاند ، فيض كاشانى در مفاتيح الشرايع آورده است : در مورد غايت بين آب و كشيدن اجسام پاك بر آن مخيّر است ، در صورتى كه عادة از محل تجاوز ، و تعدى نكرده باشد ، با تعدى ، آب متعين است . « 1 » مىبينيم كه فيض نيز حد تعدى را موكول به عادت كرده است . در خصوص تعدى و حد آن ، تعاريف ذيل در بعضى كتب آمده است : ذكرى : « غايط از مخرج منتشر شود » كه مىبينيم باز تعريفى از مخرج و حد انتشار ارائه نداده است . روض : « تعدى از حواشى دبر اگرچه به حد اليتين نرسيده باشد . » مسالك الافهام : « مراد از مخرج ، حواشى دبر است . پس هرگاه غايط از حواشى دبر بيشتر منتشر يابد ، تعدى حاصل شده است اگرچه به حد اليتين نيز نرسيده باشد . » مدارك : مناسب است كه مراد از تعدى وصول نجاست به محلى باشد كه عادة به آنجا نمىرسد و عنوان استنجا بر ازالهء نجاست از محل غير معتاد صدق نمىكند و جماعتى از اصحاب ، مراد از تعدى را تجاوز نجاست از مخرج ، اگرچه زياد نباشد گرفتهاند كه سخنى بعيد است . ذخيرة : مراد از تعدى در عبارات اصحاب ، تعدى از حواشى دبر است اگر چه به حد اليه نرسد . حدايق : پس از اينكه بيان معنى تعدى را خالى از اجمال و اشكال نمىدانند قول صاحب مدارك را نزديكتر به واقع مىدانند و دليل آن را عموم ادله و بناء شارع بر امور متعارف و نه امور نادر الوقوع ذكر مىكند . « 2 »
--> ( 1 ) . مفاتيح الشرايع ج 1 ، ص 42 . ( 2 ) . در خصوص تعاريف مذكور رجوع كنيد : « جواهر الكلام » ج 2 ، ص 28 - 31 .